اندر احوالات زخم بستر (۱)

در ادامه ی معرفی و بررسی عوارض بی شمار حاصل از ضایعات نخاعی، این بار در مورد شایع ترین و بغرنج ترینِ این عوارض یعنی زخم بستر سخن خواهم گفت. دلیل آنکه تا کنون من در این مورد مطلبی ننوشتم آن بود که خود هنوز به راهکاری عملی برای مقابله با آن دست نیافته بودم، ولی پس از چندین بار همزیستی طولانی مدت با این عارضه ی سمج سرانجام به راهکاری جهت مقابله با آن دست یافتم که در خلال شرح کامل این عارضه، آن را با شما به اشتراک می گذارم.

 

زخم بستر، Bed Sore و یا زخم فشاری:

در تعریفی ساده و جامع، آسیب به بافت پوست را گویند در اثر وارد آمدن فشاری ممتد به یک ناحیه از بدن که منجر به کند شدن جریان خون در آن محل شده و بعلت اختلال در خونرسانی، بتدریج سلول ها در ناحیه ی فشار مرده و منجر به ایجاد زخم های باز می شوند.

از این رو اگرچه اینگونه زخم ها بیشتر به زخم بستر یا Bed Sore معروفند، ولی بنظر من مناسب ترین و ملموس ترین اسم برای این عارضه، زخم فشاری است.

این زخم ها حاصل تعامل دو عامل سکون و فشار وزن ناشی از جاذبه ی زمین هستند. هر بیماری ای که منجر به عدم تحرک یا کاهش تحرک شخص بمدت طولانی و یا حتی کوتاه مدت شود، بیمار را در خطر ابتلاء به این عارضه قرار می دهد.

وقتی بیماربمدت طولانی در یک پوزیشن (حالت) بماند در اثر فشار موجود میان سطح تماس و بافت پوست، جریان خون در بافت های محل فشار کند شده و در اثر نرسیدن اکسیژن و املاحی که خون حامل آن هاست بتدریج سلول ها مرده و در مراحل پیشرفته رو به فساد می گذارند.

در واقع بد سور تجربه ی مرگ و فساد است در یک اورگانیسم زنده!

 

نقاط مستعد بدن:

قسمت هایی از پوست که در محل برجستگی استخوان ها واقع اند بیشتر در معرض خطر ایجاد زخم های فشاری قرار می گیرند. این نقاط عبارتند از:

در پوزیشن طاق باز: برجستگی پس سر – لاله ی گوش ها – برجستگی استخوان کتف – ستون فقرات – لگن – آرنج ها – پاشنه های پا.

در پوزیشن پهلو: برجستگی های لگن خاصره، قوزک های خارجی.

در پوزیشن دمر: زانو

 

البته شایع ترین آن در ناحیه ی لگن (باسن) و ستون فقرات است.

(پوزیشن: حالت خوابیدن یا قرار گرفتن)

 

پیشگیری:

از آن جایی که این زخم ها با توجه به اسمشان – زخم های فشاری – در اثر فشار طولانی مدت به بافت پوست حاصل می شوند نخستین شرط پیشگیری، کاهش و یا حذف عامل فشار است که برای این منظور،

۱- بیمار نباید بمدت طولانی در یک پوزیشن قرار بگیرد. اگر بیمار در حالت دراز کشیده است باید هر دو ساعت یک بار حالت خوابیدن او را تغییر داد. زیرا پس از یک ساعت فشار مداوم، روند کند شدن جریان خون آغاز می شود. به عنوان مثال اگر بیمار بمدت دو ساعت بصورت طاق باز خوابیده است، باید او را به پهلوی راست یا چپ چرخاند. و در حالت نشسته نیز باید هر دو ساعت یک بار جابه جایی صورت بگیرد. (البته من خودم این اصل را رعایت نمی کنم. حتی شده که بمدت هفت ساعت بی وقفه بنشینم و اینکه هرگز به پهلو نمی خوابم)

برای تصور و درک بهتر تاثیر نامطلوب کند شدن جریان خون در اثر فشار وزن می توانید به خودتان رجوع کنید که وقتی بمدت طولانی در یک وضعیت می نشینید در محل نشیمنگاه احساس درد، کرختی و سوزش کرده و فورا اقدام به تغییر پوزیشن می کنید.

 

۲- تخت بیمار باید مجهز به دشک مواج باشد. دشک مواج برای پیشگیری از زخم بستر از ضروریات است. علاوه بر این مهم، دشک مواج با کاهش دفعات تغییر پوزیشن بیمار، سبب سهولت در کار پرستاری نیز می شود. با دشک مواج مناسب، بیمار می تواند بمدت طولانی بدون هیچ دغدغه ای در آن پوزیشنی که بیشتر در آن احساس راحتی می کند بماند.

دشک مواج انواع مختلفی دارد که کارکرد مشابهی دارند. همه ی آن ها شامل حباب هایی هستند که در آرایش های مختلف مورب، طولی یا عرضی ردیف شده اند. ردیف حباب ها بصورت یکی در میان توسط یک موتور (کمپرسور) از هوا پر و خالی می شوند.

عملکرد این دشک، فشار پوزیشنی را از حالت ممتد و یکنواخت خارج می سازد.(فشار پوزیشنی لغتی من در آوردی است) بدین صورت که با پر باد شدن یک ردیف، بر بافت هایی از بدن که بر روی آن ردیف قرار دارند فشار وارد می شود و به بافت هایی که بر روی ردیف های کم باد قرار دارند فشار کمتری وارد می آید. پس از گذشت زمان تعیین شده، ردیف های پر باد بتدریج خالی شده و این بار ردیف های کم باد، پر می شوند. در نتیجه فشار از روی بافت های تحت فشار برداشته شده و جریان خون در آن ها به حالت مطلوب باز می گردد.

عمل پر و خالی شدن ردیف ها تقریبا هر ده دقیقه یک بار انجام می گیرد، در نتیجه مانع از این می شود که بافت پوست تحت فشار ممتد قرار بگیرد و به مرحله ی کند شدن جریان خون برسد.

در مورد انواع دشک های مواج، در ادامه خواهم گفت…

 

پی نوشت۱ _ شرح کامل این عارضه شامل سه قسمت است که در پست بعدی درمان زخم بستر را شرح خواهم داد.

پی نوشت۲ _ داستان دنباله دار “آپارتمان” در هفت قسمت، به مناسبت ماه رمضان، به قلم توانای دوست خوبم، یاس وحشی عزیز

پیوست ثابت: قطره قطره تا دریا…، وبلاگ دیگر من.

این نوشته در به اشتراک گذاشتن تجربیات... ارسال شده است. افزودن پیوند یکتا به علاقه‌مندی‌ها.

11 پاسخ به اندر احوالات زخم بستر (۱)

  1. ياس وحشي می‌گوید:

    درود بسیار بانوی محترم…
    خوبین؟ صبحتون بخیر…
    ___________________________________
    آیدا :
    سلام جناب یاس عزیز
    ممنون خوبم. امیدوارم شما هم خوب باشید.

  2. ياس وحشي می‌گوید:

    بسیار بسیار اطلاعات خوب و جامعی بود…
    مخصوصا علتِ شروع این زخم و پیدایشِ آن در بدن…
    واقعا زحمت کشیدید ومرسی…
    ______________________________
    آیدا :
    از توجه تون متشکرم یاس عزیز.
    ممنون از شما که خواندید.

  3. ياس وحشي می‌گوید:

    سپاسِ دوباره بابت لینک و محبت شما…
    ممنون بانوی مهربان…
    ______________________________
    آیدا :
    خواهش میکنم. ممنون از شما.

  4. nona می‌گوید:

    سلام
    ممنون بابت اطلاعات خوبت
    ______________________________
    آیدا :
    سلام نونای عزیزم
    ممنون از لطفت…

  5. مهدیس می‌گوید:

    مرسی بانو
    دچار نشی الهی
    ____________________________________
    آیدا :
    سلام مهدیس عزیز
    خواهش میکنم. همچنین تو…

  6. مریم می‌گوید:

    سلام آیدا جان .خوشحالم که نوشتی
    ________________________________
    آیدا :
    سلام مریم عزیزم
    ممنونم از لطفت.

  7. حدیث می‌گوید:

    سلام آیدای مهربونم
    ممنون از اطلاعات جامع و مفیدت
    انسانهایی که تجربیاتشون رو در اختیار دیگران قرار میدن از نظر من شریفترین انسانها هستند.
    ________________________________
    آیدا :
    سلام حدیث عزیزم
    خیلی ممنونم از لطفتون. ممنون از شما که می خونید.

  8. بهمن می‌گوید:

    سلام آیدا جان خوبی؟
    همه ی نوشته هاتو میخونم و برای “حدیث مکرر ظلم” هم لینک دادم منتها هنوز ارسال نکردم…
    امیدوارم کسایی که تجربه ای ندارن و با زخم بستر نمیدونن چیکار کنن، اینجارو مطالعه کنن چون واقعا دقیق داری توضیح میدی و فوق العاده به درد بخوره…
    من با ۱۰ سال تجربه کلمه به کلمه میخونم و استفاده میکنم…
    دست مریزاد ایدای عزیز
    __________________________________
    آیدا :
    سلام بهمن جان
    می دونی این حرف ها از زبان تو که خودت در این مسائل یه پا استادی خیلی برام دلگرم کننده بود. ممنونم از لطفت…
    و ممنون از لینک و پشتیبانیت…

  9. ارش می‌گوید:

    سلام
    ایدا خانوم که اسمت واسه ما یاداور یه حس خوبه
    عدالت یعنی کشک
    پوله که نتیجهرو رقم میزنه
    عدالت یعنی یه زنگ از طرف فلانی به فلانی:
    حاجی طرف اشناست.. درنظر بگیر………
    و شمایی که اشنا نداری میمونی انگشت به دهان
    بدیش اینه که ادم ظلمو با چشاش میبینه ولی دستش به جایی بند نیست
    براتون دعا میکنم
    تنها کاری که ازم بر میاد
    ________________________________
    آیدا :
    سلام آرش عزیز
    از آشنایی تون خوشحالم… ممنونم از اظهار لطفتون…
    بله متاسفانه همینطور هست…
    چه چیزی بهتر از دعا… ممنونم…

  10. mohammad می‌گوید:

    سلام ببخشید آیدا خانم من زیاد با اینترنت کار نکردم . ایییی
    منو که میشناسید
    من هم تقریبا مثل شما اتفاقی برام افتاده منتها بعد از تصادف ۹۷ درصد از گردن فلج بودم که به لطف خدا شفا پیدا کردم. حالا بزرگترین مشکلم روحیه که خیلی عذابم میده کاش مثل شما روحیم خوب بود و خودمو نمیباختم
    ممنون میشم اگه برام دعا کنید (و کمکم) .
    گله از درد نکن
    آتشی را که در آن سوخته ای سرد نکن
    _____________________________
    آیدا :
    سلام محمد عزیز
    شما که اینقدر پیشرفت داشتید، شما که لطف خدا رو دیدید، نباید بذارید که روحیه تون خراب باشه…
    چرا افسرده اید؟

  11. بازتاب: رمپ آیدا! | آیدا …آیدا …

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

Click to Insert Smiley

SmileBig SmileGrinLaughFrownBig FrownCryNeutralWinkKissRazzChicCoolAngryReally AngryConfusedQuestionThinkingPainShockYesNoLOLSillyBeautyLashesCuteShyBlushKissedIn LoveDroolGiggleSnickerHeh!SmirkWiltWeepIDKStruggleSide FrownDazedHypnotizedSweatEek!Roll EyesSarcasmDisdainSmugMoney MouthFoot in MouthShut MouthQuietShameBeat UpMeanEvil GrinGrit TeethShoutPissed OffReally PissedMad RazzDrunken RazzSickYawnSleepyDanceClapJumpHandshakeHigh FiveHug LeftHug RightKiss BlowKissingByeGo AwayCall MeOn the PhoneSecretMeetingWavingStopTime OutTalk to the HandLoserLyingDOH!Fingers CrossedWaitingSuspenseTremblePrayWorshipStarvingEatVictoryCurseAlienAngelClownCowboyCyclopsDevilDoctorFemale FighterMale FighterMohawkMusicNerdPartyPirateSkywalkerSnowmanSoldierVampireZombie KillerGhostSkeletonBunnyCatCat 2ChickChickenChicken 2CowCow 2DogDog 2DuckGoatHippoKoalaLionMonkeyMonkey 2MousePandaPigPig 2SheepSheep 2ReindeerSnailTigerTurtleBeerDrinkLiquorCoffeeCakePizzaWatermelonBowlPlateCanFemaleMaleHeartBroken HeartRoseDead RosePeaceYin YangUS FlagMoonStarSunCloudyRainThunderUmbrellaRainbowMusic NoteAirplaneCarIslandAnnouncebrbMailCellPhoneCameraFilmTVClockLampSearchCoinsComputerConsolePresentSoccerCloverPumpkinBombHammerKnifeHandcuffsPillPoopCigarette